អត្ថបទព័ត៌មានស្តីពីបច្ចេកវិទ្យា និងការអប់រំ
ក្រោមប្រធានបទ “​តើអ្វីទៅជា Information Disorder (ភាពច្របូកច្របល់ព័ត៌មាន)?”
អត្ថបទដកស្រង់ដោយ : អ៊ិន ចាន់ដេត
#MJQE #AmericanInterconSchool
 
Information Disorder (ភាពច្របូកច្របល់ព័ត៌មាន) គឺជាបាតុភូតដែលព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវ ព័ត៌មានបំភាន់ ឬព័ត៌មានដែលមានគោលបំណងបង្កគ្រោះថ្នាក់ ត្រូវបានបង្កើត ផ្សព្វផ្សាយ ឬចែករំលែក ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមនុស្សយល់ច្រឡំ បាត់បង់ទំនុកចិត្ត ឬធ្វើការសម្រេចចិត្តខុស។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបែងចែក Information Disorder ជា ៣ប្រភេទសំខាន់ៗ៖
 
១. Misinformation (ព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវ) :
ជាព័ត៌មានខុស ឬមិនពិត ដែលត្រូវបានចែករំលែកដោយគ្មានចេតនាបោកបញ្ឆោតអ្នកដទៃ។
ឧទាហរណ៍៖
បុគ្គលម្នាក់ចែករំលែកព័ត៌មានសុខភាពខុសៗ ដោយគិតថាវាជាការពិត។
ការចែករំលែកព័ត៌មានចាស់ៗ ហើយអះអាងថាជាព័ត៌មានថ្មី។
 
២. Disinformation (ព័ត៌មានបំភាន់ដោយចេតនា) :
ជាព័ត៌មានមិនពិត ដែលត្រូវបានបង្កើត ឬផ្សព្វផ្សាយដោយមានចេតនាបោកបញ្ឆោត ឬបំភាន់សាធារណជន។
ឧទាហរណ៍៖
បង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយដើម្បីប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះបុគ្គល ឬអង្គការ។
ផ្សព្វផ្សាយរូបភាពកែច្នៃដើម្បីបង្កការយល់ច្រឡំ។
 
៣. Malin formation (ព័ត៌មានពិតដែលប្រើក្នុងគោលបំណងអាក្រក់) :
ជាព័ត៌មានពិត ប៉ុន្តែត្រូវបានចែករំលែកក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បុគ្គល ឬក្រុមណាមួយ។
ឧទាហរណ៍៖
បញ្ចេញព័ត៌មានឯកជនរបស់បុគ្គលម្នាក់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
បង្ហោះសារឯកជន ឬរូបភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីបង្អាប់អ្នកដទៃ។

ផលប៉ះពាល់នៃ Information Disorder៖
បង្កការយល់ច្រឡំក្នុងសង្គម។
បាត់បង់ទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធព័ត៌មាន និងសារព័ត៌មាន។
បង្កជម្លោះក្នុងសហគមន៍។
ប៉ះពាល់ដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព សុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខសង្គម។
 
វិធីការពារខ្លួនពី Information Disorder៖
១. ពិនិត្យប្រភពព័ត៌មានជាមុនសិន។
២. ប្រៀបធៀបព័ត៌មានពីប្រភពជាច្រើន។
៣. ពិនិត្យកាលបរិច្ឆេទនៃព័ត៌មាន។
៤. ស្វែងរកភស្តុតាង ឬប្រភពយោងដែលអាចទុកចិត្តបាន។
៥. កុំចែករំលែកព័ត៌មានភ្លាមៗ ប្រសិនបើមិនទាន់ផ្ទៀងផ្ទាត់។
 
សរុបមក Information Disorder គឺជាបញ្ហាដែលកើតឡើងនៅពេលព័ត៌មានខុស ព័ត៌មានបំភាន់ ឬព័ត៌មានដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងអាក្រក់ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ ហើយវាជាបញ្ហាសំខាន់មួយនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលបច្ចុប្បន្ន៕